IS DEVELOPMENT REALLY A REGIONAL MATTER IN TURKEY BEFORE THE NEGOTIATIONS WITH THE EUROPEAN UNION

Hayriye ATİK

(Doç. Dr., Erciyes Üniversitesi, İktisat Bölümü, 38039, KAYSERİ, atik@erciyes.edu.tr)

Abstract

The European Union (EU) has raised the argument that East Anatolia and Southeast Anatolia regions of Turkey contain relatively less developed provinces than the others in its annual progress reports. Regional inequalities are also stressed in the last progress report issued on 6^th December 2004 by the EU. In this paper, this argument has been tested by applying multivariate statistical techniques (principal component analysis and cluster analysis) to 26 development indicators grouped as economic, social, educational and health variables. The results of empirical analysis indicated that all provinces in East Anatolia and Southeast Anatolia do not appear as a separate group.

Keywords: Economic development, development indicators, the measurement of development, the European Union.

Öz

Gelişme, Avrupa Birliği ile Müzakerelerden önce Türkiye’de Gerçekten Bölgesel Bir Mesele midir?

Avrupa Birliği, yıllık ilerleme raporlarında Türkiye’nin Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin diğer bölgelere göre daha az gelişmiş illerden oluştuğu iddiasını ileri sürmüştür. Bölgesel dengesizlikler, 6 Aralık 2004 tarihinde yayınlanan son ilerleme raporunda da vurgulanmıştır. Bu makalede, bu iddia ekonomik, sosyal, eğitim ve sağlık olmak üzere dört grupta toplanan 26 gelişme göstergesi kullanılarak çok değişkenli istatistiksel analiz yöntemleri (temel bileşenler analizi ve kümeleme analizi) yardımıyla test edilmiştir. Ampirik analiz sonuçları Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yer alan illerin diğer illerden farlık olarak ayrı bir grupta ortaya çıkmadığını göstermiştir.

Anahtar Sözcükler: Ekonomik kalkınma, kalkınma göstergeleri, ekonomik kalkınmanın ölçülmesi, Avrupa Birliği.

TÜRKİYE’DE YEREL KALKINMA VE DEVLETİN ROLÜ: BİR YÖRESEL PANEL VERİ ANALİZİ

Lütfi ERDEN

(Dr.,Hacettepe Üniversitesi, İktisat Bölümü, 06800, Beytepe-ANKARA, lerden@hacettepe.edu.tr)

Hatice KARAÇAY ÇAKMAK

(Dr.,Hacettepe Üniversitesi, İktisat Bölümü, 06800, Beytepe-ANKARA, hatice@hacettepe.edu.tr)

Öz

Bu çalışmada, Türkiye’de devletin yerel kalkınmadaki aktif rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Ekonometrik bir modelle, Türkiye’de yeni sanayi odaklarının gelişimindeki devletin rolü, üç kamu destekleme politikası (yatırım teşvikleri, krediler ve kamu yatırımları) aracılığıyla ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Türkiye’deki 24 yöreden alınan panel veri seti kullanılarak ve farklı çapraz kesit etki spesifikasyonları değerlendiri-lerek tahmin edilen modeller sonucunda, kamu yatırımları ile özel yatırımlar arasında tamamlayıcı bir ilişki bulunmuş, ancak diğer iki politikanın etkisi yakalanamamıştır. Çalışmada, elde edilen sonuçlar çerçevesinde, bu yeni sanayi odaklarının gelişiminin belli bir ivme kazanması için devletin kamu yatırımlarına ağırlık verilmesi gereğinin altı çizilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Yerel kalkınma, devletin rolü, kamu yatırımları.

Abstract

Local Development and the Role of Government: An Analysis of a Panel of Counties Turkey

The central objective of this study is to examine the role of government on local development in Turkey. Constructing an empirical model of private investment in manufacturing, the role of government on the development of new industrial districts is investigated, with the emphasis on the effects of investment subsidies, the volume of credits and public investment. Using panel data from 24 counties in Turkey, the econometric model is estimated employing different specifications of cross-section specific effects. The results suggest that there is complementary relationship between public and private investment in manufacturing. Nonetheless, the findings indicate no effects of the other policy actions. As a result, the study highlights the role of public investment in facilitating potential/new industrial districts to improve and develop more rapidly. 

Keywords: Local development, Role of government, Public investment.

TÜRKİYE’DE KISA ÇALIŞMA

İnci KUZGUN

(Doç.Dr., Hacettepe Üniversitesi, İktisat Bölümü, 06800, Beytepe-ANKARA, kuzgun@hacettepe.edu.tr)

Öz

4857 sayılı İş Kanununda işverenlerin ekonomik kriz ve zorunlu nedenlerle çalışma saatlerini azaltmaları mümkün kılınmıştır. Bu şartlar altında, işverenler için işgücü maliyetinin azaltılması amaçlanmaktadır. Bu yaklaşım, küreselleşmenin neden olduğu uluslararası rekabetin Türkiye ekonomisi üzerindeki artan baskısının ve Türkiye’deki işsizliğin yansımasıdır.

Anahtar Sözcükler: Çalışma sürelerinin azaltılması, zorunlu nedenler, ekonomik kriz, küreseleşme.

Abstract

Short Work in Turkey

In the Labour Code 4857 permits the employers to reduce the working hours in times of economic crisis and in cases of force major. Under these circumstances, it is aimed to reduce the labour cost for the employers. This approach is the reflection of the increasing pressure of ınternational competetion on Turkish economy caused by the globalization and the unemployment in Turkey.

Keywords: Reducing the working hours, in the cases of force major, economic crisis, globalization.

HİSSE SENETLERİ İMKB'DE İŞLEM GÖREN İMALAT SEKTÖRÜNDEKİ ŞİRKETLERİN FİNANSAL YAPILARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER ÜZERİNE YAPILAN BİR ARAŞTIRMA

Ramazan AKBULUT

(Dr., Harran Üniversitesi, İİBF, Osmanbey Kampüsü, 63300, ŞANLIURFA, Ramazanakbulut@yahoo.com)

Öz

Araştırmanın temel amacı işletmelerin finansal yapılarını etkileyen faktörleri belirlemektir. Bu çerçevede konu teorik ve ampirik olarak incelenmiştir. Teorik kısımda konu hakkında geçmişten günümüze kadar ortaya konulmuş olan sermaye yapısı teorileri açıklanmış ve araştırma ile ilgili olarak finans yazınında yapılmış olan çalışmalardan elde edilen sonuçlara da yer verilmiştir. Ampirik kısımda hisse senetleri İMKB'de işlem gören imalat sektöründeki şirketlerin 1995-2000 dönemine ilişkin finansal tabloları kullanılmıştır. İlk önce imalat sektörünün alt sektörleri ve finansal yapıları arasındaki ilişki tek yönlü varyans analizi ile incelenmiştir. Daha sonra söz konusu şirketler finansal yapılarına göre kümeleme analizi ile kaldıraç gruplarına ayrıştırılmıştır. Bu kaldıraç gruplarına göre büyüklükle finansal yapı arasındaki ilişki yine tek yönlü varyans analizi ve çoklu ayrışım analizi ile araştırılmıştır. Son olarak da bu kaldıraç gruplarına göre faaliyet kaldıracı ile finansal yapı arasındaki ilişki hem tek yönlü varyans analizi ile hem de çoklu ayrışım analizi ile araştırılmıştır. Araştırma sonucunda finansal yapıların altsektörlere göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Büyüklükle finansal yapı arasında beklenen pozitif bir ilişki elde edilememiştir. Finansal yapı ile faaliyet kaldıracı arasında negatif bir ilişki elde edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Sermaye yapısı, imalat sektörü, faaliyet kaldıracı, büyüklük, karlılık

Abstract

An Empiricial Analysis of Factors that Affect Financial Structure of the Companies in Manufacturing Sector which are Quoted to the Istanbul Stock Exchange (ISE)

The aim of this study is to determine the factors that affect financial structure of the companies. In this framework; the subject was examined in both theoretical and an empirical dimension. In theoretical part; the capital structure theories from past till today were explained, and the results obtained from the researches concerning the subject in finance literature were mentioned. In empirical part, firstly the relationship between the subsectors of the manufacturing sector and their financial structure has been analysed through one -way analysis of variance using data between the years 1995–2000 obtained from the financial statements of the companies in manufacturing sector which are quoted to the Istanbul Stock Exchange (ISE). Then the companies were decomposed into financial leverage groups according to financial structure by cluster analysis. According to these leverage groups, relationship between size of the company and financial structure was examined again with the one - way analysis of variance and multiple discrimination analysis. Finally, according to the leverage groups, relationship between financial structure and operating leverage was investigated by both one-way analysis of variance and multiple discrimination analysis. At the end of the research, it was found that financial structure are differentiated according to the subsectors. The positive relationship expected between the company size and financial structure could not be found. Negative relationship was found between the financial structure and operating leverage.

Keywords: Capital structure, manufacturing industry, operating leverage, size, profotability.

İŞ TATMİNİ VE ORGANİZASYON YAPISI:

KAMU ÜNİVERSİTELERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR İNCELEME

Ali Ender ALTUNOĞLU

(Yrd.Doç.Dr., Adnan Menderes Üniversitesi, İşletme Bölümü, 09800, Nazilli-AYDIN, aealtunoglu@adu.edu.tr)

Filiz KARAMAN

                                            (Yrd.Doç.Dr.,Yeditepe Üniversitesi, İktisat Bölümü, Erenköy-İSTANBUL, filiz_karaman@hotmail.com)

Öz

İş tatmini, sıkça çalışılan konulardan biridir. Ancak, çok az sayıda araştırma, çalışanların iş tatmini ile organizasyon yapısına ilişkin faktörler arasındaki ilişkileri incelemiştir. Dahası, bunlardan çok azı akademisyenlerin iş tatmini üzerinedir. Bu çalışmanın amacı, bu boşluğu doldurabilmek ve Türkiye’de kamu üniversitelerinde çalışan akademisyenlerin iş tatmini düzeylerinin örgüt yapılarından nasıl etkilendiğini ortaya koymaktır. Bu amaçla anket çalışması uygulanmış ve anket formu sekiz kamu üniversitesinden 152 farklı öğretim elemanınca doldurulmuştur. Uygulanan regresyon analizi sonuçlarına göre prosedürlerin standartlaştırılmasının iş tatmini düzeyi üzerine negatif etkisi varken, bilgi akışının varlığı ve yaratıcılık değişkenlerinin etkileri pozitif olmuştur. İncelenen diğer iki değişkenin, otorite ve kontrol, etkisi açıklanamamıştır.

Anahtar Sözcükler: İş tatmini, organizasyon yapısı, formalleşme, kontrol.

Abstract

Job Satisfaction and Organisation Structure: An Empirical Study on Public Universities

Job satisfaction is one the mostly studied subjects. However, a few research focused the relationships between job satisfaction and organization structural variables. Moreover, there are so few studies concerning with academics’ job satisfaction level. The aims of this research are to fill this gap and to point out how organizational variables might affect job satisfaction level of academics working in Turkish public universities. To achieve these aims, the data were collected from 152 academics working in different eight puplic universities. According to regrassion analysis results, while job satisfaction is positively related to information flow and innovation, there is a negative relationship between jo satisfaction and standardization of procedures. The affects of autority and control over job satisfaction can not be explained in this reseach.

Keywords: Job satisfaction, structure, formalisation, control.

KADIN YÖNETİCİLERİN  LİDERLİK TARZLARININ TOPLUMSAL ROLLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Pınar BAYHAN

(Arş.Gör., Hacettepe Üniversitesi, İşletme Bölümü 06800, Beytepe-ANKARA, pbayhan@hacettepe.edu.tr)

Mahmut ARSLAN

(Doç.Dr., Hacettepe Üniversitesi, İşletme Bölümü, 06800, Beytepe-ANKARA, marslan@hacettepe.edu.tr)

Öz

Bu çalışmanın amacı kadın ve erkek yöneticilerin liderlik tarzlarının farklı olup olmadığını belirlemek ve kadın yöneticilerin liderlik davranışlarını toplumsal roller açısından incelemektir. Bu amaçla veriler üniversitelerdeki akademik birimlerden ve üniversitelere bağlı hastanelerin yöneticilerinden toplanmıştır. Elde edilen verilere göre, kadın yöneticiler kişi ve ilişki odaklı, erkek yöneticiler ise daha fazla görev odaklı liderlik davranışı göstermektedirler. Çalışmada ayrıca üniversite yöneticileri ile hastane yöneticilerinin liderlik tarzları da araştırılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Kadın yöneticiler, liderlik davranışları, toplumsal roller.

Abstract

An Analysis of Leadership Styles of Women Managers in terms of Gender Roles

The purpose of this study is to differentiate leadership styles of women and men and to analyze women’s leadership behavior in terms of their gender roles. For this purpose, the data was collected from managers in university departments and hospitals. It was concluded that women managers are more inclined than men to show person and relation oriented leadership behavior. However, men are more task-oriented. Besides, the study examined the leadership styles of academic managers and hospital managers.

Keywords: Women managers, leadership behavior, gender roles.

ŞEHİRLERARASI OTOBÜS İŞLETMELERİNDE HİZMET KALİTESİNİN ÖLÇÜLMESİ VE BİR UYGULAMA

Kahraman ÇATI

(Yrd.Doç.Dr., Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Akçakoca MYO, BOLU, kcati@mynet.com)

M. Selami YILDIZ

(Yrd.Doç.Dr., Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Akçakoca MYO, BOLU, mselamiyildiz@yahoo.com)

Öz

Bu çalışmanın amacı, merkezi Sivas ili olan otobüs firmalarının sunmuş olduğu hizmetlerin kalitesini SERVQUAL modeli ile ölçmektir. Ayrıca, firma müşterilerinin demografik özelliklerini, firmalardan beklenti ve algılarını, firmalardan memnuniyet derecelerini ve memnuniyetleri ile demografik özellikleri arasında ilişkinin olup olmadığını belirlemektir. Çalışmada anket metodu kullanılmıştır. Anket sonucu elde edilen veriler, SPSS paket programında değerlendirilmiştir. Faktör analizi uygulaması sonucunda beş faktör ortaya çıkmıştır. Bu faktörler; “somut öğeler, müşteriyi anlamak, nezaket, güvenirlik ve istekli olmak” şeklindedir. Faktörlerden en kalitelisi “somut öğeler”, en kalitesizi ise “istekli olmak”  olarak belirlenmiştir.

Anahtar Sözcükler: Hizmet, hizmet kalitesi, ulaşım hizmetlerinde kalite.

Abstract

                                                    Quality Measuring the Service in Long-Distance Bus Businesses and an Application

The aim of this study measure the service quality of bus transportation companies located in Sivas by using SERVQUAL model. Furthermore, aim of this study determines customers’ demographic characteristics, their expectations from the companies and their perceptions, the level of their satisfaction and the relation between the level of satisfaction and customers’ demographic characteristics. İn this study the questionnaire method is used. The output data of the questionnaries are evaluated by using SPSS program. In the result of analysis five factors emerged. These factors are “tangibility, understanding customer, delicacy, reliability and willingness”. Tangibility is the best and willingness is the worst quality of factors of  this study.

Keywords:  Service, service quality, quality in service transport.

ULUSLARARASI ÜRÜN YAŞAM EĞRİSİ TEORİSİNİN VARSAYIMLARININ  AMPİRİK BİR İNCELEMESİ

Bahtışen KAVAK

                                             (Doç.Dr., Hacettepe Üniversitesi İşletme Bölümü, 06800, Beytepe-ANKARA, bahtisenkavak@yahoo.com)

C. Burak GÜL

Öz

Çalışmanın amacı, çok uluslu firmaların ürün politikalarını belirlemele-rinde yararlı bir araç olarak düşünülen uluslararası ürün yaşam eğrisi teorisinin varsayımlarını ampirik olarak incelemektir. Bu amaçla önce, televizyon alıcısı ürününün üretim değerleri kullanılarak uluslararası yaşam eğrisi oluşturulmuş ve dönemlerin başlangıç ve bitiş noktalarının öngörüle-bilirliği kanıtlanmıştır. Ardından, ürüne ait dünya toplam ihracat ve ithalat verilerinin analizi yapılmıştır. Sonuçlar uluslararası ürün yaşam eğrisi teorisinin varsayımlarını destekler niteliktedir.

Anahtar Sözcükler: Uluslararası ürün yaşam eğrisi teorisi, uluslararası pazarlama.

Abstract

An Empirical Examination on the Assumption of International   Product Life Cycle Theory 

The purpose of this study is to empirically examine the assumptions of international product life cycle theory, which is conceived of as an effective tool for multinational corporations in building their product strategies. For this purpose, the international product life cycle for the amount of production of television receivers was established, and the predictability of beginning and ending point of stages were proved. Then, the total worlds’ import and export data of television receivers were processed. The results are supported the assumptions of the international product life cycle theory.

Keywords: International product life cycle theory, international marketing.

EKONOMİK KRİZ VE MUHASEBE UYGULAMALARINA BAZI YANSIMALAR

Azzem ÖZKAN

(Yrd.Doç.Dr., Erciyes Üniversitesi, İşletme Bölümü, KAYSERİ, azzem@erciyes.edu.tr)

Öz

Bir ülkede meydana gelen para, bankacılık, dış borç, ödemeler dengesi veya reel sektör krizleri makro açıdan ülke ekonomisini, mikro açıdan da işletmeleri genellikle olumsuz yönde etkiler. Krizle birlikte ortaya çıkan döviz kuru artışları, para ve sermaye piyasasındaki gelişmeler, değişken faizli borçlanma-dan kaynaklanan finansman giderleri, düşük kapasite kullanımından doğan boş kapasite maliyetleri işletmenin mali tablolarını da doğrudan etkiler. Etkinin büyüklüğü ve yönü krizin niteliğine ve uygulanan muhasebe politikasına göre değişir. Bu bakımdan kriz dönemlerinde uygulanan muhasebe politikaları ve krizin mali tablo üzerindeki etkisi olağan faaliyetlerden ayrı bir başlık altında veya mali tablo dipnotlarında raporlanmalıdır. Zira bu, muhasebenin tam açıklama, sosyal sorumluluk ve kamunun aydınlatılması ilkelerinin bir gereğidir.

Anahtar Sözcükler: Ekonomik kriz, muhasebe, mali tablo.